Mentaal vastzitten overkomt bijna iedereen wel eens
Heb je het gevoel dat je steeds dezelfde gedachten hebt? Dat je iedere dag opnieuw dezelfde gesprekken in je hoofd voert, maar geen stap verder komt?
Misschien word je 's morgens al moe wakker, terwijl je voldoende hebt geslapen. Je bent voortdurend aan het nadenken, twijfelen en analyseren. Je wilt vooruit, maar het lukt niet. Hoe harder je probeert een oplossing te vinden, hoe verder je juist vast lijkt te lopen.
Dat noemen we vaak mentaal vastzitten.
Veel mensen denken dat ze zwak zijn wanneer ze zich zo voelen. Maar dat is meestal helemaal niet zo. Mentaal vastzitten is vaak een beschermingsmechanisme van je brein. Je doet dit niet bewust. Je hersenen proberen controle te houden over een situatie waarin je veel stress, verdriet of onzekerheid ervaart.
Juist daardoor blijf je steeds opnieuw dezelfde gedachten herhalen.
Wat betekent mentaal vastzitten?
Mentaal vastzitten betekent dat je niet meer goed kunt schakelen tussen verschillende gedachten of oplossingen.
Je blijft rondjes draaien.
Je blijft denken:
- "Had ik het anders moeten doen?"
- "Wat als..."
- "Waarom lukt het mij niet?"
- "Wat vindt die ander hiervan?"
- "Maak ik wel de juiste keuze?"
Je hoofd blijft zoeken naar zekerheid.
Maar die zekerheid komt niet.
En daardoor blijf je denken.
Je brein probeert je eigenlijk te beschermen
Dit is iets wat veel mensen niet weten.
Je brein houdt niet van onzekerheid.
Wanneer je iets ingrijpends meemaakt, zoals:
- een relatie die stukloopt
- een burn-out
- een overlijden
- ziekte
- problemen op je werk
- financiële zorgen
- een traumatische gebeurtenis
dan probeert je brein grip te krijgen.
Het denkt:
"Als ik maar lang genoeg blijf nadenken, vind ik vanzelf de oplossing."
Maar juist dát gebeurt meestal niet.
Je gedachten worden steeds negatiever.
Je overtuigingen worden sterker.
En uiteindelijk geloof je zelfs dat alles wat je denkt ook waar is.
Je raakt gevangen in je eigen gedachten
Mensen die mentaal vastzitten zeggen vaak dingen als:
"Ik weet het gewoon niet meer."
"Ik blijf maar nadenken."
"Ik kan geen keuzes meer maken."
"Mijn hoofd staat nooit uit."
"Ik ben zo moe."
Dat is heel begrijpelijk.
Want piekeren kost ontzettend veel energie.
Je hersenen draaien eigenlijk de hele dag overuren.
En omdat je voortdurend bezig bent met denken, blijft er nauwelijks energie over voor:
- creativiteit
- ontspanning
- motivatie
- plezier
- besluitvorming
Je voelt je steeds vermoeider.
En hoe vermoeider je wordt...
hoe moeilijker het wordt om helder na te denken.
Zo ontstaat een vicieuze cirkel.
Twijfel vreet energie
Twijfel lijkt soms heel onschuldig.
Maar langdurige twijfel kan enorm uitputtend zijn.
Je twijfelt over:
- je relatie
- je werk
- een beslissing
- jezelf
- de toekomst
En omdat je bang bent om de verkeerde keuze te maken, maak je uiteindelijk helemaal geen keuze meer.
Je blijft hangen.
Ondertussen gaat het leven gewoon door.
En dat maakt het gevoel van falen vaak alleen maar groter.
Verdriet, verlies en trauma kunnen je volledig stilzetten
Soms is de oorzaak duidelijk.
Je hebt iets heftigs meegemaakt.
Een scheiding.
Een overlijden.
Een burn-out.
Een toxische relatie.
Of misschien ben je al jarenlang over je eigen grenzen gegaan.
Dan kan het gebeuren dat je nergens meer zin in hebt.
Niet omdat je lui bent.
Maar omdat je systeem simpelweg op is.
Je wilt eigenlijk wel.
Je weet alleen niet meer hoe.
Overprikkeling maakt alles erger
Wanneer je mentaal vastzit, raakt je zenuwstelsel vaak overbelast.
Je lichaam staat voortdurend "aan".
Dat merk je bijvoorbeeld aan:
- slecht slapen
- moe wakker worden
- sneller geïrriteerd zijn
- hoofdpijn
- nek- en schouderklachten
- buikklachten
- hartkloppingen
- moeite met concentreren
Dit noemen we ook wel psychosomatische klachten.
Je lichaam laat eigenlijk zien wat je hoofd al veel langer probeert vol te houden.
Waarom wachten op motivatie meestal niet werkt
Veel mensen zeggen:
"Als ik me straks beter voel, ga ik weer wandelen."
"Als ik meer energie heb, ga ik weer sporten."
"Als ik weer motivatie voel, ga ik solliciteren."
Maar meestal werkt het precies andersom.
De motivatie komt vaak pas nádat je bent begonnen.
Dat klinkt misschien vreemd.
Toch zie ik dit dagelijks in mijn praktijk.
Een kleine wandeling.
Even naar buiten.
Een telefoontje naar een vriend.
Een boodschap doen.
Vaak voelt iemand zich daarna nét iets beter.
Niet omdat het probleem weg is.
Maar omdat het brein merkt dat er weer beweging ontstaat.
En beweging is precies wat een vastgelopen brein nodig heeft.
Wat helpt als je mentaal vastzit?
Iedere situatie is anders.
Maar dit zijn dingen die veel mensen helpen.
Ga naar buiten
Een wandeling lijkt simpel.
Toch doet frisse lucht en beweging veel met je zenuwstelsel.
Je hoofd krijgt letterlijk meer ruimte.
Praat over wat je voelt
Veel mensen houden alles binnen.
Ze willen niemand tot last zijn.
Maar juist praten helpt om gedachten te ordenen.
Vaak merk je tijdens het vertellen al dat dingen minder zwaar voelen.
Schrijf je gedachten op
Pak een schrift.
Schrijf alles op wat in je hoofd zit.
Niet netjes.
Niet mooi.
Gewoon alles eruit.
Je zult merken dat je hoofd daarna vaak rustiger wordt.
Blijf kleine dingen doen
Wacht niet tot je motivatie voelt.
Begin klein.
Maak je bed op.
Loop een blokje om.
Drink een kop koffie in de tuin.
Bel iemand.
Elke kleine stap helpt je brein om weer uit de stilstand te komen.
Zoek professionele hulp als je er niet uitkomt
Soms zit je zo diep in je eigen gedachten dat je het overzicht bent kwijtgeraakt.
Dat is geen zwakte.
Juist dan kan een psycholoog of therapeut helpen.
Samen kijk je niet alleen naar de klachten.
Maar vooral naar wat eronder zit.
Welke overtuigingen houden je gevangen?
Waar komt de stress vandaan?
Welke emoties krijgen geen ruimte?
Door daar inzicht in te krijgen ontstaat vaak langzaam weer beweging.
Je hoeft dit niet alleen te doen
Misschien herken je jezelf in deze blog.
Misschien voel je al maanden dat je vastzit.
Of misschien al jaren.
Weet dan dat dit niet betekent dat je hebt gefaald.
Integendeel.
Vaak betekent het juist dat je al veel te lang hebt geprobeerd om alles alleen op te lossen.
En dat kost enorm veel energie.
De eerste stap is misschien wel de moeilijkste:
Erkennen dat je vastzit
Want pas als je dat kunt toegeven, ontstaat er ruimte om weer vooruit te kijken.
En geloof me...
Hoe uitzichtloos het nu misschien ook voelt...
Er is bijna altijd een weg vooruit.
Soms zie je die alleen even niet meer.
Heb je het gevoel dat je mentaal vastzit?
In mijn praktijk help ik mensen die vastlopen door stress, verdriet, angst, burn-out, relatieproblemen of andere ingrijpende gebeurtenissen.
Samen onderzoeken we waar je bent vastgelopen en hoe we weer beweging kunnen krijgen. Stap voor stap, op een manier die bij jou past.
Neem gerust contact op. Dan kijken we samen of ik iets voor je kan betekenen.
