Waarom kom ik niet uit mijn hoofd?

"Ik wou dat mijn hoofd gewoon eens stil was."
Misschien herken je dat gevoel.
Je staat onder de douche en je bent alweer een gesprek aan het herhalen.
Je zit televisie te kijken, maar je hebt eigenlijk geen idee wat er gebeurt.
Je ligt in bed en bent bezig met morgen.
Tijdens je werk denk je aan thuis.
Tijdens het eten denk je aan je werk.
En zelfs wanneer je eindelijk een vrije dag hebt...
...lijkt je hoofd nog steeds door te gaan.
Veel mensen zeggen dan:
"Ik zit veel te veel in mijn hoofd."
Maar wat betekent dat eigenlijk?
En misschien nog belangrijker:
Waarom lukt het niet om eruit te komen?

Je zit niet expres in je hoofd

Veel mensen worden boos op zichzelf.
"Waarom kan ik niet gewoon ontspannen?"
"Waarom blijf ik overal over nadenken?"
"Waarom kan ik niet genieten?"
Maar bijna niemand kiest er bewust voor.
Sterker nog...
Je hoofd doet precies waarvoor het gemaakt is.
Het probeert jou veilig te houden.

Denken geeft een gevoel van controle

Stel je voor dat je relatie niet lekker loopt.
Of dat je onzeker bent over je werk.
Misschien maak je je zorgen over je gezondheid.
Of zit je midden in een moeilijke periode.
Dan gebeurt er iets bijzonders.
Je brein denkt:
"Als ik hier maar lang genoeg over nadenk, vind ik vanzelf de oplossing."

Dus je blijft analyseren.
Je maakt lijstjes.
Je bedenkt allerlei scenario's.
Je probeert gesprekken voor te bereiden.
Je denkt na over wat de ander bedoelde.
En ondertussen voel je je steeds onrustiger.

Je hoofd probeert iets níét te voelen

Dit is misschien wel het belangrijkste inzicht uit deze hele blog.
Veel mensen denken dat ze vastlopen door hun gedachten.
Maar vaak zijn die gedachten juist een afleiding.
Niet bewust.
Je brein doet dat automatisch.
Want onder al dat denken zitten vaak gevoelens zoals:

• verdriet
• angst
• schaamte
• afwijzing
• eenzaamheid
• machteloosheid

En die gevoelens kunnen zó pijnlijk zijn dat je hoofd liever blijft denken.

Want denken voelt veiliger dan voelen.

Misschien herken je dit...

Je partner zegt iets.
De hele avond blijf je nadenken.
"Waarom zei hij dat?"
"Was hij boos?"
"Heb ik iets verkeerd gedaan?"
Eigenlijk voel je diep van binnen misschien iets heel anders.
Namelijk:
"Ik ben bang dat ik niet goed genoeg ben."
Maar dat gevoel is kwetsbaar.
Dus blijft je hoofd analyseren.

Je zenuwstelsel houdt je gevangen

Veel mensen denken dat dit alleen psychologisch is.
Maar je lichaam speelt een enorme rol.
Wanneer je langdurig stress hebt gehad, blijft je zenuwstelsel vaak in een staat van alertheid.
Je hersenen blijven scannen.
Ze zoeken voortdurend naar gevaar.
En gevaar kan tegenwoordig van alles zijn.
Een moeilijke relatie.
Een conflict.
Een burn-out.
Een toxische partner.
Financiële zorgen.
Een jeugd waarin je altijd op je hoede moest zijn.
Je lichaam leert dan:
Ik moet blijven opletten.
En opletten betekent...
denken.

De nervus vagus en veiligheid

Je hebt hem inmiddels misschien al vaker voorbij zien komen in mijn blogs.
Niet zonder reden.
De nervus vagus is één van de belangrijkste zenuwen van je lichaam.
Hij helpt je schakelen tussen spanning en ontspanning.
Wanneer je je veilig voelt:

• wordt je ademhaling rustiger;
• ontspannen je spieren;
• kun je helder nadenken;
• voel je emoties zonder erin te verdrinken.

Maar wanneer je systeem zich onveilig voelt...

blijft alles 'aan'.

Je hoofd dus ook.

Daarom helpt "niet denken" meestal niet

Misschien heb je het al geprobeerd.
"Ik moet gewoon stoppen met nadenken."
Maar wat gebeurt er?
Je denkt juist méér.
Dat is heel logisch.
Probeer nu eens níét aan een roze olifant te denken.
Waarschijnlijk zie je hem meteen voor je.
Zo werkt ons brein.
Hoe harder je gedachten probeert weg te duwen...
hoe harder ze terugkomen.

Uit je hoofd komen begint niet in je hoofd

Dat klinkt misschien tegenstrijdig.
Maar de weg uit je hoofd loopt vaak via je lichaam.
Niet door nóg meer te analyseren.
Maar door je zenuwstelsel te laten voelen dat het veilig is.
Bijvoorbeeld door:

• rustig wandelen;
• bewust ademhalen;
• tuinieren;
• muziek luisteren;
• schrijven;
• yoga;
• een warme douche;
• knuffelen;
• een gesprek waarin je je veilig voelt.

Niet omdat daarmee alle problemen verdwijnen.

Maar omdat je lichaam leert:

"Ik hoef niet de hele tijd alert te zijn."

Je hoeft niet alles meteen op te lossen

Dit vind ik misschien wel de mooiste les.
Veel mensen denken dat rust pas komt wanneer alle problemen zijn opgelost.
Maar vaak werkt het andersom.
Eerst ontstaat er wat rust.
En vanuit die rust zie je ineens mogelijkheden die je eerst niet zag.
Je hoofd hoeft niet altijd het antwoord te vinden.
Soms mag het ook even pauze krijgen.

Hoe therapie je helpt om weer uit je hoofd te komen

In therapie gaan we niet alleen kijken naar wat je denkt.
Maar vooral naar waarom je zoveel denkt.
Welke gevoelens probeer je misschien onbewust te vermijden?
Waarom voelt jouw systeem zich niet veilig?
Welke ervaringen uit het verleden spelen nog mee?
En misschien nog wel belangrijker:
Hoe kun je weer leren vertrouwen op jezelf?
Dat is geen kwestie van één gesprek.
Maar vaak merk ik dat mensen na een paar sessies al zeggen:
"Mijn hoofd is eindelijk wat rustiger."
Niet omdat alle problemen zijn opgelost.
Maar omdat ze niet meer alles alleen hoeven te dragen.

Je bent niet je gedachten

Als je één ding uit deze blog meeneemt...
laat het dan dit zijn.
Dat je veel denkt...
betekent niet dat er iets mis is met jou.
Vaak betekent het dat je systeem al veel te lang probeert om jou veilig te houden.
En misschien hoeft jouw hoofd vandaag niet nóg harder te werken.
Misschien heeft het juist behoefte aan iets heel anders.
Aan rust.
Aan veiligheid.
Aan iemand die met je meekijkt.
En aan het vertrouwen dat je niet alles alleen hoeft op te lossen.

Voel je dat je voortdurend in je hoofd zit?

Blijf je maar nadenken en lukt het niet meer om echt te ontspannen? Dan kan het helpend zijn om samen te onderzoeken waar die onrust vandaan komt.

In mijn praktijk begeleid ik mensen die vastlopen door stress, angst, relatieproblemen, burn-out of langdurige mentale overbelasting. Samen kijken we niet alleen naar je gedachten, maar ook naar wat jouw lichaam en emoties je proberen te vertellen.

Neem gerust contact op. Dan kijken we samen of ik iets voor je kan betekenen.